مقاله مشاوره ای  ، فیزیک کنکور

کاری از جناب امیر رضایی فرخ

می‌خواستم حسب ترتیب از فیزیک نهم (همون اول دبیرستان سابق) شروع کنم که اتفاقا امسال کتابش هم تغییراتی داشته و بد نبود راجع بهش بحث کنیم، اما قبول کنید که تو این مقطع، حساسیت درمورد بچه‌های سال دوازدهم (همون پیش سابق) بیشتره و به من حق بدید اولویت رو به اونا بدم …

بچه‌ها در سال آخر فیزیک4 رو همگی باهم و با فصل حرکت‌شناسی آغاز کردن که درستش هم همینه. بچه‌ها دو دسته هستن : یه عده بخاطر تدبیر دبیرستان‌هاشون در سال دوم و کار کاملی که روی فصل حرکت‌شناسی فیزیک2 شده، اینجا با اعتماد بنفس فیزیک رو شروع میکنن و یه تعدادی هم که تعدادشون کم نیست، خاطره‌ی خوبی از فیزیک2 ندارن! پیشنهادم به دسته‌ی دوم اینه که بپذیرن سطح تدریس مدرس‌های سال آخر با دبیرهای سال‌های قبل یکم متفاوته و شما هم به علت پختگی و تکامل مغز الان در شرایط به مراتب بهتری برای آموختن مطالب قرار دارید. پس از پیش‌داوری درمورد خودتون دست بردارید، به اندازه‌ای که لازمه تلاش کنید و سر کلاس به بحث‌های معلم دل بدید و مطمئن باشید که نتیجه خواهید گرفت.

“حرکت” رو نباید دست‌کم گرفت، چون فصل با اهمیتیه، ولی ازش غول هم نسازید، چون نیست. چند روز پیش با یکی از دبیرهای دبیرستان علامه حلی3، آقای اکبری بحث بود که در قسمت‌هایی از فیزیک که خود فصل از ابهت خاصی در بین بچه‌ها برخورداره، طراحان سوال به سوالای ساده و متوسط بسنده می‌کنن و خود بچه‌ها چون از پیش میدون رو خالی کردن، بعضا اصلا به این سوالا نگاه هم نمی‌کنن و زمان‌شون رو برای تست‌های دیگه میذارن! اما تو مبحث‌هایی مثل فشار و نورهندسی که بچه‌ها “فکر می‌کنن” ساده‌اس، طراحا سوالایی میدن که با اعتماد بنفس “اشتباه” بزنن و نمره منفی هم بگیرن.

این از فیزیک پیش، اما همزمان باید فیزیک پایه هم مورد مطالعه قرار بگیره! در خیلی از مدرسه‌ها دو زنگ از چهار زنگ فیزیک رو به فیزیک4 و دو زنگ رو به فیزیک پایه اختصاص میدن. در شروع فیزیک پایه بین دبیرها اختلاف هست. بعضیا معتقدن باید فیزیک پایه از فیزیک3 شروع بشه که بچه‌ها تازه از امتحانات نهاییش برگشتن و هنوز رمشون* از اطلاعات پره! بعضیا هم معتقدن باید به ترتیب و از نورهندسی یعنی فصل 4 و 5 فیزیک1 تدریس رو شروع کرد.

هر کدوم از این روش‌ها استفاده بشه، مزیتی به نظر من به اون یکی نداره، فقط مهم اینه که اهمیتی که به اون فصل داده میشه، متناسب با حجم، سطح سختی و بودجه‌بندی اون فصل در کنکور باشه! بعنوان مثال فصل “کار-انرژی” با وجود مطالبی که توش مطرح میشه و تقریبا تمام مطالب اصلی دینامیک، از سطح شیبدار و فنر و آسانسور بگیر تا پرتابه‌ی حرکت‌شناسی توش هست و پوست مدرس و دانش‌آموز رو چه درس دادنش و چه خوندنش می‌کنه، فقط یک تست در کنکورهای ریاضی و تجربی ازش میاد و بنظر من و خیلی از کارشناسا ارزش نداره مانور اساسی از نظر زمان و انرژی روش بدیم، مگه در مدارسی که اساسا روی 100% فیزیک زدن بچه‌ها در تیراژ بالا پرونده بازه!

یادتون نره یادگیری سه مرحله است :

مطالعه
برگزاری آزمون
تحلیل بعد از آزمون
و بسیار لازمه که شما “درست” خوندن درس فیزیک رو یاد بگیرین و متوجه باشید “خوندنِ درس” یه اصطلاحه و همه چیز فقط مطالعه نیست! در مطلب بعدی سایت به تفصیل درمورد شیوه‌ی صحیح مطالعه فیزیک، منابع مناسب، نحوه‌ی برگزاری آزمون، آزمون استاندارد و همچنین نحوه‌ی تحلیل آزمون خواهم نوشت، همراه باشید …

ببینید، یکی از مشکلات اساسی و ریشه‌ای که در نسل جدید وجود داره و اکثرا با درس‌های ریاضی و فیزیک درگیر هستن (این رو میانگین این دو درس در کنکورهای سراسری 10 سال اخیر میگه که میانگین نسبت به اوایل دهه 80 در این دو درس افت شدیدی داشته!) رو من در نحوه‌ی نگرش دانش‌آموز به فرآیند مطالعه می‌بینم! معمولا وقتی تصمیم می‌گیرید درس بخونید، جزوه یا درس‌نامه‌ی کتاب کمک آموزشی‌تون رو باز می‌کنید و نوشته‌های نویسنده رو دنبال می‌کنید، درست شبیه کسی که داره برگه تصحیح می‌کنه! برگه‌ای که غلط (البته معمولا!!!) نداره و شما تا پایان متن باهاش می‌رید، بدون اینکه یک معادله تشکیل بدید یا حل کنید! این فرآیند سبب می‌شه در آینده تو امتحان تا جایی که “حافظه‌ی تصویری‌”تون همراهی می‌کنه مسایل رو حل کنید و هرجا دیگه یادتون نیاد نویسنده چی نوشته بود، استپ می‌کنید! حتی پیش میاد که نمی‌دونید از کجا باید شروع کنید. خیلی از بچه‌ها هستن سر جلسه‌ی امتحان که لازم نیست همه‌ی سوال رو بهشون تقلب برسونید! فقط کافیه ابتدای مطلب رو ببینه، خودش بقیه‌اش رو ادامه میده …

این قسم مشکلات همه ریشه در این داره که چیزی به اسم “چرکنویس” خیلی وقته که مفهوم سابقش رو از دست داده! یادمه یه معلمی داشتیم سال پیش‌دانشگاهی، ایشون همیشه وقتی تکلیف از روی کتابای تست می‌دادن، که خوب جواباش ته کتاب بود و سخت نبود از ته یه نگاه بندازی، موقع جمع کردن تکالیف “فقط” چرکنویس‌ها رو جمع می‌کرد تا ببینه میزان فعالیت ما چقدر بوده و همین نوشتن و تمرین “روی کاغذ” به داد خیلی از بچه‌ها رسید.

به شاگردام همیشه میگم: جزوه‌ی من رو بخونید، کامل، حتی اگه لازمه چند بار! این سبب میشه همیشه بدونید باید از کجا شروع کنید، چون جزوه‌ی مناسب ویژگیش اینه که به شما چارچوب ذهنی میده، و شماها می‌تونید مطابقت‌های مفهومی رو به راحتی پیدا کنید. بعد تست‌های جزوه‌ی من رو با هر روشی که عادت دارید بررسی کنید. این تست‌ها که معلم‌ها در درس‌نامه‌ی جزوه‌شون می‌گنجونن، اصطلاحا به تست‌های آموزشی معروفن! این تست‌ها اسکلت‌بندی کنکور رو تشکیل میدن و در طراحی‌شون نکاتی به کار رفته که “جزیی از تدریس” هستن. پس به این‌ها هم به دید درس نگاه می‌کنن. بعد باید برن سراغ تست‌های آرشیو کنکور سال‌های قبل، دست به قلم ببرن و حل کردن تست رو تجربه کنن، نه پاسخنامه رو بررسی کنن. باید اشتباه کنن، باید تو دام آموزشی بیفتن به قول آقای قلمچی. باید زمان کم بیارن، باید تو محاسبات یه منفی جا بندازن و تست رو غلط بزنن و …

مجموعه‌ی این اشتباهات برای شما تجربه میشه و این شکست‌های شیرینه که به قول ناپلئون میشه ازش پل پیروزی ساخت. بعد از این تجارب خانگی، نیازه که تجربه‌ی تست‌زنی در خارج خونه و در شرایطی شبیه کنکور سراسری رو هم تجربه کنید که میشه همین آزمون‌های آزمایشی …

به نظرم تا همین‌جا برای خیلی‌ها یه روش جدید مطالعه رو استارت زدم، و نمی‌خوام از الآن تا ته خط برم. بیاید قدم به قدم باهم حرکت کنیم. اگر روش‌تون ایراد داشته، اصلاحش کنید، الان وقت خوبیه و فرصت کافی هست تا قالب‌تون رو تغییر بدید. اولش یکم سخت به نظر میاد، ولی به مرور که نتایجش رو ببنید، متوجه می‌شید که به سختی‌اش میرزید.

پس از این به بعد به جای اینکه حل تست‌ها رو دنبال کنیم، یه کاغذ می‌ذاریم روی حل معلممون و خودمون دست به کار می‌شیم برای حل تست!

در مطلب بعدی درمورد نحوه‌ی آزمون دادن و کتاب‌های کمک آموزشی صحبت خواهم کرد، ضمنا دارم سعی می‌کنم بخش تست رو فعال کنم و هر جلسه اون تست‌های با ارزش آموزشی رو براتون حل کنم تا بیشتر راه بیفتید. موفق باشید

بیوگرافی 

امیر رضایی فرخ 29 ساله، فارغ‌التحصیل رشته‌ی فیزیک هسته‌ای از دانشگاه تهران، کارشناس آموزش تحصیلی در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد، مدرس فیزیک و جزﺀ معدود کارشناسان و مدرسانی است که خودش رتبه‌های دو و سه رقمی را در کنکورهای کارشناسی و کارشناسی ارشد تجربه کرده است! وی در دو سال اخیر با حضورش بعنوان کارشناس آموزش در شبکه‌های دو و سه سیما به چهره‌ی رسانه‌ای تبدیل شده است و همکاری او با مدارس و موسسات آموزشی معتبر همچنان ادامه دارد.