سوالات آزمون 93 تقریباً دارای سطح دشواری بالاتری بوده و نسبت به سوالات آزمون 92 سوالات بیشتر حالت مفهومی را به خود گرفته است. بالعکس در آزمون سال 92 تقریباً حجم بیشتری از سوالات حالت حفظی را به خود گرفته است. به علاوه طرح گزینه‌ها در آزمون 93 نسبت به آزمون 92 تقریباً مفهومی‌تر و نزدیک به هم طراحی شده است، طوری که دانشجو را دچار سردرگمی می‌کند ولی این حالت مفهومی و گیج کنندگی به حدی نیست که سوالات درس بیولوژی خاک در آزمون سال 93 را دشوارتر از آزمون سال 92 کند. با توجه به اینکه سوال محاسباتی در درس بیولوژی زیاد مطرح نمی‌باشد ولی گاهی اوقات از بخش دینامیک تجزیه سوالاتی طرح می‌شود که این موضوع را در آزمون 92 مشاهده می‌کنیم ولی در آزمون سال 93 هیچگونه سوال محاسباتی طرح نشده است و این باعث دشوار شدن سوالات طرح شده از این مبحث در آزمون 92 شده است.
در مورد مباحث مورد سوال، به نظر می‌رسد در هر دو آزمون جامعیت طرح تست از کلیه مباحث، تقریباً یکسان می‌باشد ولی در کل در آزمون سال 92 هیچ سوالی از مبحث فسفر طرح نشده است در حالی که در آزمون سال 93 این نقص برطرف شده است. ضمناً در آزمون سال 93 از مبحث بندپایان که هر ساله موضوع اکثر تست‌های طرح شده بود، سوالی مطرح نشده است که این ضعف در جامعیت طرح تست از طرف طراح را می‌رساند.
طبق سوالات طرح شده در هر دو آزمون در کل این طور برداشت می‌شود در درس بیولوژی آن‌چنان تغییری در دشواری سوالات نسبت به هم مشاهده نمی‌شود اگرچه به طور جزئی سوالات در آزمون سال 93 حالت مفهومی و گیج کننده به خود گرفته است ولی این به حدی نیست که بتوان آزمون سال 93 را دشوارتر نسبت به آزمون سال 92 دانست. بنابراین طراح در طرح تست در درس بیولوژی بیشتر سعی کرده است که سوالات نسبت به آزمون سال 92 در یک سطح باشند. بنابراین ارزیابی کلی از سوالات این درس این است که علاوه بر این‌که جامعیت در طرح تست در نظر گرفته نشده است، همچنین آن چنان که باید بر حالت مفهومی و گیج کنندگی سوالات افزوده شود این مبحث در آزمون سال 93 رعایت نشده است.
بیشتر سوالات از جزوه بیولوژی امیر لکزیان دانشگاه فردوسی مشهد ، جزوه بیولوژی دکتر اصغرزاده طرح شده است.

سوالات آزمون سال 93 ( بهمن 92 ) نسبت به سوالات آزمون 92 از پیچیدگی بیشتری برخوردارند. با توجه به اینکه این درس سوالات محاسباتی ندارد اما تعداد سوالات مفهومی آزمون سال 93 برابر 23 سوال است در حالی که این نوع سوالات در آزمون سال 92 برابر 16 سوال است.
مباحث رده‌های خاک و افق‌های خاک دارای بیشترین سوالات در این آزمون هستند و از این نظر با آزمون سال 92 مشابهت دارد. تعداد سوالات مطرح شده از فصل فرآیندهای خاکسازی در آزمون 93 بیشتر از آزمون 92 است در حالی که تعداد سوالات مطرح شده از فصل کانی‌های خاک در آزمون 92 بیشتر است.
اکثر سوالات حفظی آزمون 93 مربوط به مبحث نامگذاری افق‌های خاک است البته مبحث ویژگی‌های افق‌های خاک هم دارای سوالات حفظی و هم مفهومی است که این مطلب در رابطه با آزمون سال 92 نیز صدق می‌کند. در آزمون سال 93 از فصل‌های رژیم‌های حرارتی و رطوبتی خاک و خاک مدفون سوالی طرح نشده است.
سوالات مربوط به فصل رده‌های خاک شامل ویژگی‌های رده‌ها و رده‌بندی است که در سال 93 تعداد سوالات مربوط به رده‌بندی بیشتر است و این باعث دشوارتر شدن سطح سوالات این بخش نسبت به سال 92 شده است.
در درس پیدایش و رده‌بندی خاک در قسمت رده‌بندی خاک به دلیل به روز شدن کلید رده‌بندی باید از منابع جدیدتر استفاده شود و بهتر است بخش‌های مربوط به پیدایش خاک از کتاب‌های مبانی خاک‌شناسی و رده‌بندی دکتر جعفری و پیدایش و طبقه‌بندی خاک دکتر حق نیا و بخش‌های مربوط به رده‌های خاک از کلید رده‌بندی جدید ( 2010 ) استفاده شود.

در آزمون سال 93 تعداد سوالات درس حاصلخیزی خاک نسبت به سال 92 بیشتر می‌باشد و حجم سوال کمتری از درس شیمی خاک نسبت به سال 92 طرح شده است.
سوالات آزمون 93 دارای سطح دشواری بالاتری بوده و نسبت به سوالات آزمون 92 تنها مباحث حفظی ساده را مورد پرسش قرار نمی‌دهد، به عبارتی به جای اینکه بیشتر مباحث تعریفی مورد سوال قرار گیرد، بیشتر سوالات حالت مفهومی و گیج کننده به خود گرفته است، بالعکس در آزمون سال 92 سوالات بیشتر حالت حفظی داشت. طرح گزینه‌ها در آزمون 93 نسبت به آزمون 92 تقریباً مفهومی‌تر و نزدیک به هم طراحی شده است، طوری که دانشجو را دچار سردرگمی می‌کند. تعداد سوالات محاسباتی در هر دو آزمون تقریباً یکسان بوده ولی در آزمون سال 93 سطح دشواری سوالات محاسباتی بیشتر است. در مورد مباحث مورد سوال، به نظر می‌رسد در هر دو آزمون جامعیت طرح تست از کلیه مباحث، تقریباً یکسان می‌باشد ولی در کل در آزمون سال 93 همانطور که گفته شد سوالات مربوط به مبحث حاصلخیزی بیشتر است. نکته قابل توجه آن‌که در آزمون سال 92 هیچ سوالی از مبحث گوگرد طرح نشده است در حالی که در آزمون سال 93 این نقص برطرف شده است. ضمنا در آزمون سال 93 از مبحث پتاسیم که هر ساله موضوع تست‌های طرح شده بود، سوالی مطرح نشده است.
طبق سوالات طرح شده در هر دو آزمون در کل این طور برداشت می‌شود در درس شیمی و حاصلخیزی خاک در آزمون سال 93 دشواری سوالات نسبت به آزمون سال 92 بیشتر است بنابراین طبق راه و رسم هر ساله که بر حالت مفهومی و گیج کنندگی سوالات و گزینه‌ها افزوده می‌شود، این حالت در درس شیمی و حاصلخیزی حفظ شده است و طراح سعی کرده است سوالات درس شیمی و حاصلخیزی سال 93 را طوری طراحی کند که هم تقریباً جامعیت در طرح تست را در نظر گرفته باشد و هم حالت مفهومی و گیج گنندگی سوالات و گزینه‌ها حفظ شود که این یک نکته مثبت در طراحی تست‌ها از طرف طراح می‌باشد. 
بیشتر سوالات از کتاب شیمی خاک بوهن، جزوه شیمی خاک دکتر اوستان، جزوه حاصلخیزی دانشگاه رفسنجان و جزوه حاصلخیزی دکتر عادل ریحانی تبار دانشگاه تبریز طرح شده بود.

در آزمون سال 92 درس فرسایش و حفاظت خاک سوالات بیشتر به صورت مفهومی و محاسباتی بود که تعداد 18 سوال به این شکل طراحی شده بود. سوالات محاسباتی سال 92 پیچیده و حل آنها بسیار زمان بر بود. در سال 92 حدود 2 سوال به صورت نادرست طراحی شده بود که جواب آن در بین گزینه‌ها موجود نبود. همچنین در سال 92 سوالات بیشتری از عوامل موثر بر فرسایش آبی، معادله جهانی فرسایش و تخمین میزان رسوب آورده شده بود. پس از حدود چند سال سوالات مربوط به مدل‌های فرسایش در این سال نیاورده شده بود ولی از معادله جهانی فرسایش حدود 3 سوال طراحی شده بود. در کل می‌توان گفت که در سال 92 سوال‌های فرسایش نسبت به تمامی سال‌های قبل دشوارتر و پیچیده‌تر طراحی شده بود و روندی را که از سال 90 (گرایش به مفهوم و محاسبات) شروع شده بود در سال 92 به اوج خود رسید.
در سال 93 سوالات فرسایش نسبت به سال92 در سطح ساده‌تری آورده شده بود بطوری که در سال 93 برعکس سال 92 سوال غیرقابل حل نداشتیم و همچنین تعداد سوالات محاسباتی از 9 عدد در سال 92 به 5 سوال در سال 93 کاهش پیدا کرد که سطح سوالات محاسباتی نیز ساده‌تر شده بود که بیشتر به فرسایش مجاز و فرسایش بادی اختصاص یافته است.
سوالات مربوط به شکل‌های فرسایش آبی از 3 عدد در سال 92 به 6 عدد در سال 93 افزایش پیدا کرده است. سال قبل در فصل حفاظت خاک سوالی از تراس‌ها نیامده بود که امسال 2 سوال آمده است. در کنکور امسال از ضرایب شکل سوالی نیامده بود در حالی که سال قبل یک سوال به این مبحث اختصاص داشت. همانند سال قبل بخش فرسایش بادی دارای 4 سوال بود که 2 سوال محاسباتی و 2 سوال هم عیناً مفهومی بود. در کل می‌توان گفت که سطح سوالات ساده‌تر و آشناتر بودند و بیشتر سوالات از کتاب‌های دکتر رفاهی و جزوه فرسایش دکتر جلالی طرح شده بود.

سوالات آزمون کارشناسی ارشد سال 93 ( بهمن 92 ) نسبت به سوالات آزمون سال 92 دارای دشواری نسبی بیشتری هستند. اگرچه تعداد سوالات محاسباتی در دو آزمون تفاوت زیادی ندارد اما استفاده از سوالات مفهومی و گزینه‌های نزدیک به هم در آزمون 93 بیشتر شده است.
مباحث اجزاء اصلی خاک، بافت خاک، ساختمان خاک، خصوصیات مکانیکی و دینامیکی خاک، فاز مایع در خاک، رطوبت و انرژی آب در خاک، دمای خاک و جریان گرما مباحثی هستند که در آزمون 93 نیز در طراحی سوالات مطرح شده اند. 
فصل رطوبت و انرژی آب در خاک نیز مانند سال‌های گذشته دارای بیشترین تعداد سوالات بوده است. فصل تهویه و هوای خاک در آزمون 93 مورد سوال قرار نگرفته در صورتی که در سال‌های گذشته تعدادی تست از این فصل مطرح بوده است و آزمون سال 92 نیز 2 سوال از این مبحث داشته است.
تعداد سوالات متفرقه در آزمون 93 یکی است در صورتی که آزمون 92 از خارج از مباحث ذکر شده در بالا سوالی ندارد و بطورکلی تعداد سوالات متفرقه در درس فیزیک خاک اندک است.
سوالات محاسباتی سال 93 بیشتر از فصل های اجزاء اصلی خاک، فاز مایع در خاک، ساختمان خاک، رطوبت و انرژی آب در خاک و فصل دمای خاک بوده است که تفاوت زیادی با تعداد سوالات محاسباتی آزمون 92 ندارد اما دارای پیچیدگی نسبی بیشتری است.
با توجه به اینکه مباحث درس فیزیک خاک ارتباط زیادی با یکدیگر دارند و مکمل یکدیگر هستند صرفاً نباید فصل‌های خاصی مدنظر قرار داد. این پیوسته بودن مطالب در طراحی سوالات آزمون سال 93 کاملاً مشهود است. 
بیشتر سوالات از کتاب‌های فیزیک خاک دکتر امین علیزاده و فیزیک خاک کاربردی علی اصغر نادری طرح شده است.

*مدرسان شریف