آزمون کارشناسی ارشد سال 93 (بهمن 92)، رشته مهندسی عمران در یک روز برگزار شد. مهندسی عمران شامل شش درس می‌باشد. زبان، ریاضی، جامدات، خاک و پی، سیالات و هیدرولیک و دروس طراحی. از سال 89، درس تحلیل سازه و مقاومت مصالح در قالب یک درس به عنوان جامدات مطرح گردیدند. تعداد سؤالات درس جامدات در سال 93 همانند سال‌های 89، 90، 91 و 92،20 سؤال بود که به دلیل اینکه این دو درس در سرفصل‌های خاصی مشترک هستند تفکیک سؤالات درس دقیقاً امکان‌پذیر نیست. اما می‌توان گفت، معمولاً 10 سؤال به درس مقاومت مصالح و 10 سؤال به تحلیل سازه اختصاص دارد. 
از لحاظ بودجه‌بندی مباحث در درس جامدات، 2 سؤال به فصل تنش کرنش بارگذاری محوری از مقاومت مصالح، 2 سؤال از فصل پیچش مقاومت مصالح ، 3 سؤال از خمش مقاومت مصالح ، 1 سؤال از برش مقاومت مصالح ، 2سؤال از تبدیلات تنش کرنش و دایره موهر مقاومت مصالح، 7 سؤال کار مجازی و روش انرژی تحلیل سازه، 1 سؤال خط تأثیر تحلیل سازه، 2 سؤال از روش‌های دیگر محاسبه تغییر شکل، به خود اختصاص داده بود. لازم به ذکر است حل سؤالات تحلیل سازه در مبحث کار مجازی با روش‌های دیگر هم قابل حل است، ولی کار مجازی ساده‌ترین راه است.
در سال‌های اخیر سؤال‌های درس جامدات از حالتی که فقط با دانستن یک نکته حل شوند، فاصله گرفته است و دانشجو باید مطلب را عمیق درک کرده باشد. اما با این وجود هنوز سؤالاتی وجود دارد که اگر دانشجو مقداری به مفاهیم مسلط باشد به راحتی می‌تواند به جواب درست برسد و روحیه خود را بالا ببرد و سپس روی تست‌هایی که چالش برانگیزتر هستند، وقت بگذارد. نکته اساسی که در این آزمون به چشم می‌آمد این بود که دانشجو نباید فقط بر مباحث و موضوعاتی که در سال‌های گذشته از آن‌ها سؤال آمده است سرمایه‌گذاری کرده باشد بلکه باید مفهوم کلی درس‌ها را عمیقاً دنبال کند تا اگر از موضوعات جدید نیز سؤال مطرح شد، دانشجو بتواند سؤالات را حل نماید. لازم به ذکر است در درس جامدات امسال، تفاوت فاحشی در سطح سؤالات وجود داشت به طوری که شاهد دو نوع سوال یعنی ساده و سخت بودیم و سوالات متوسط کمتر دیده شد که مسلماً این موضوع در سنجش درست داوطلبان اختلال ایجاد می‌کند.

تعداد سؤالات درس خاک وپی نیز 20 سؤال بود که 11 سؤال از درس خاک و 9 سؤال از درس پی بود. نکته‌ای که در مورد سؤالات کارشناسی ارشد عمران درس خاک و پی به چشم می‌خورد این است که با اینکه تقریباً از تمام مباحث سؤال طرح شده بود اما تقریباً 80 درصد سؤالات از مباحث (نشست، نشست تحکیم خاک، پی‌های سطحی و نشست پی) طرح شده بود.
از لحاظ بودجه‌بندی در درس خاک از مبحث روابط وزنی حجمی 1 سؤال، دانه بندی وطبقه بندی خاک 1 سؤال، تراکم 1 سؤال، نفوذپذیری و تراوش 1 سؤال، تنش درجا وتنش افزوده 1 سؤال، نشست و نشست تحکیم خاک 3 سؤال، مقاومت برشی خاک 2 سؤال و مبحث پایداری شیروانی هم 1 سؤال طرح شده بود. همچنین در درس پی سازی از مبحث شناسایی پارامتر خاک 1 سؤال بود، در حالی که از مباحث پی‌های سطحی و نشست پی 5 سؤال، فشار جانبی خاک و دیوار حایل 2 سؤال، پی‌های عمیق و شمع 1 سؤال طرح شده بود.
در سال‌های اخیر کاملاً مشخص است که روند سؤالات خاک و پی و به خصوص سؤالات پی رو به مفهومی‌تر شدن پیش رفته است. پس پاسخگویی به این سؤالات مستلزم یادگیری مفاهیم این درس می‌باشد. سؤالات امسال از نظر کلی نسبت به سال قبل از سطح بالاتری برخوردار بود ولی از سال 91 آسان‌تر بود.

سؤالات ریاضی عمومی رشته‌ی مهندسی عمران در آزمون کارشناسی ارشد سال 93، به نسبت سال گذشته افزایش پیدا کرده بود و تعداد سؤالات 15 سؤال شده بود، که همین امر باعث شد مباحث بیشتری از مطالب پوشش داده شود، بنابراین هر تست وزن کمتری داشته است. 6 سؤال از این 15 سؤال به ریاضی عمومی (1) و 9 سؤال به ریاضی عمومی (2) اختصاص داشت. به لحاظ ضریب سختی می‌توان گفت سؤالات امسال تقریباً هم‌ سطح سؤالات سال گذشته بودند. از این سؤالات 1 سؤال به مبحث مشتق اختصاص داشت (که البته به نوعی با مبحث ترکیب توابع هم ترکیب شده بود). به طور کلی از مبحث انتگرال‌ها 5 سؤال، از مباحث اعداد مختلط، سری‌ها، بردارها، حد و پیوستگی و تبدیل لاپلاس هر کدام یک سؤال و 4 سؤال نیز از مبحث دیفرانسیل و مشتق جزیی داشتیم.
در کل داوطلبان اگر می‌خواستند نتیجه‌ی مناسبی در این درس کسب کنند، بهتر بود سؤالات را گزینشی پاسخ می‌دادند و به هیچ‌وجه نباید روحیه خود را با دیدن شکل و فرم سؤالات از دست می‌دادند. 
در پایان ذکر این نکته لازم است که به نظر می‌رسد، طراحان درس ریاضی رشته‌ی مهندسی عمران تصمیم خود را برای طرح سؤالات سطح بالا گرفته‌اند، چرا که سؤالات ریاضی عمومی 1 و 2 رشته‌ی مهندسی عمران تقریباً از سخت‌ترین نوع سؤالات در مقایسه با سایر رشته‌ها بود.

مانند 3 سال گذشته امسال هم سؤالات این درس 20 سؤال می‌باشد، که بین دو درس سیالات و هیدرولیک تقسیم شده است. طبق روال این سه سال 11 سؤال از درس سیالات و 9 سؤال از درس هیدرولیک طرح شده بود .
همانند روند کلی کنکور، سؤالات این دروس هم به سمت مفهومی شدن سوق پیدا کرده‌اند به طوری که به صرف خواندن درس و حفظ مفاهیم و حل مسائلی اندک موفقیت در این درس ناممکن است . 
باید سعی شود با دقت و به صورت مفهومی و طبق برنامه‌ای از پیش تعیین شده تمامی مطالب پوشش داده شود و نکته‌ای جا نماند، در سه سال اخیر باب شده است که بودجه‌بندی را رعایت نمی‌کنند و پیش آمده است سؤالی که در تمام ادوار پایه اصلی کنکور بود، در این سه سال مورد پرسش قرار نگرفته است و یا مطابق انتظار نبوده است.
در رابطه با بودجه‌بندی کنکور امسال می‌توان گفت، 2 سؤال از استاتیک سیالات، 1 سؤال از آنالیز ابعادی، 1 سؤال از قانون پایستگی و 3 سؤال از قانون برنولی، 1 سؤال از توابع حرکت، 2 سؤال از نیروهای وارد از طرف سیال، 1 سؤال از سکون نسبی، از فصل‌های درس هیدرولیک هر کدام 2 سوال آمده بود (در قسمت تحلیل جدولی کاملاً این را مشخص کرده‌ایم) و فقط از بخش آخر هیدرولیک 3 سؤال طرح شده بود.
در مجموع در رابطه با درس سیالات می‌توان گفت سؤالات این درس در کنکور 93 ساده‌تر از کنکور 91 و سخت‌تر از کنکور 92 طرح شده بود و سؤالات سطح متوسط رو به سختی داشت، از طرف دیگر طرح چند سؤال زیبا و مفهومی از مشخصه‌های آزمون امسال بود. 
در درس هیدرولیک هم سؤالات ساده‌تر از 91 و سخت‌تر از 92 طرح شده بود که می‌توان لقب متناسب را برای این سؤالات انتخاب کرد. چند سؤال جدید و زیبا هم در این درس دیده می‌شد.

در این دروس سطح سؤالات مانند سال قبل نبود و به راحتی امکان‌پذیر نبود که به سؤالات راهسازی با درصد خوبی پاسخ داد، و سؤالات روسازی باز هم از آیین‌نامه و غیر استاندارد طرح شده بود، البته اگر بتوان بر آیین‌نامه عنوان غیر استاندارد گذاشت.
می‌توان گفت سؤالات امسال در درس راهسازی نسبت به سال‌های پیش سطح بالاتری داشت.
درس روسازی مانند پارسال به شدت غیراستاندارد طرح شده بود و مرجع اصلی این درس که کتاب طباطبایی است ملاک قرار نگرفته بود، طراح با توجه به تجربه زیاد خود در کار، مبنا را بر این قرار داده که داوطلبان هم باید به آیین‌نامه آگاه باشند، که این تصوری کاملاً اشتباه است. لازم به ذکر است که سؤالات این درس در دو سال گذشته از آیین‌نامه‌های روسازی طرح شده است که انصافاً ظلم در حق داوطلبان است. کما اینکه تمامی این سؤالات حفظی طرح شده‌اند و توانایی داوطلب در حل مسائل مربوط به روسازی اصلاً مورد سنجش قرار نگرفته است و به نظر می‌رسد سؤالات امسال واژه غیر منطقی را کاملاً معنا کرده است.
با روند کنونی انتظار می‌رود که سال بعد هم شاهد چنین اتفاقی باشیم، لذا به داوطلبان توصیه می‌شود از خواندن آیین‌نامه غافل نشوند.
همانطور که در سؤالات مشاهده کردید، طرح نامناسب سؤالات درس روسازی حتی بودجه‌بندی سؤالات را هم مشکل می‌کند.
لازم به ذکر است، بودجه بندی این درس در دو سال اخیر سلیقه‌ای بوده و می‌تواند به صورت دیگری در نظر گرفته شود .
در پایان به عنوان توصیه ای برای داوطلبان باید گفت در دو سال اخیر دیده شده که سبک کلی سؤالات تغییر محسوسی کرده است و در خیلی از مواقع بودجه‌بندی سؤالات رعایت نمی‌شود. لذا توصیه می‌شود بر همه مطالب کتاب تسلط داشته باشند تا موفقیت نصیبشان شود.

سؤالات این درس نیز به سمت مفهومی‌تر شدن پیش می‌رود و امکان طرح سؤالاتی بسیار مفهومی‌تر دور از انتظار نیست هر چند که در این دو سال در درس فولاد چنین سؤالاتی به ندرت دیده شده است.
با توجه به این که در دو سال گذشته سؤالات درس فولاد سطح پایینی داشته است می‌توان انتظار داشت که در سال آتی سؤالاتی به مراتب مشکل‌تر و مفهومی‌تر در این درس مورد پرسش قرار گیرد.
در درس بتن هم که همواره شاهد سؤالات غیر استاندارد هستیم و بهتر است طراح محترم شرایط داوطلب در سر جلسه را در نظر گرفته و متناسب با آن به طرح سؤال بپردازد، همچنین وقت محدود هر سؤال باید توسط طراح مد نظر قرار گیرد. امسال هم مانند سال‌های پیش، ولی با وضعی بدتر سؤالات غیر استاندارد طرح شده بود.
سؤالات فولاد امسال مانند سال قبل از سطح نسبتاً متوسطی از منظر سختی برخوردار بود و با توجه به ماهیت آن که کار طراح را برای طرح سؤال سخت می‌کند، سؤالات استانداردی را شاهد بودیم. البته جای طرح سؤالات مشکل‌تر در این درس همواره خالی است و با این سبک سؤالات فرق چندانی را بین افراد خیلی قوی و متوسط نمی‌توان قائل شد. البته شرایط سر جلسه معیار اصلی در بازده دانشجویان است.
در درس بتن هم مانند هر سال شاهد سؤالات غیر استانداردی بودیم که سبب آزردگی خاطر داوطلبان در سر جلسه می‌شود و بازده آنها را به شدت پایین می‌آورد.

*مدرسان شریف