در آزمون کارشناسی ارشد سال 93 در درس آناتومی و فیزیولوژی دام بیشترین حجم سوالات آزمون به مبحث فیزیولوژی تولیدمثل مربوط می‌شود و هیچ سوالی به مبحث اسکلت و فیزیولوژی استخوان اختصاص نیافته بود، یعنی در 2 سال گذشته هیچ سوالی از این مبحث نیامده است. نسبت سوالات فیزیولوژی به آناتومی در چند سال گذشته عین سال 93 بیشتر بوده و پیش‌بینی می‌شود که در سال‌های آینده نیز تعداد سوالات بخش آناتومی خیلی کمتر نسبت به سوالات فیزیولوژی باشد.
سوالات آزمون 93 دارای سطح دشواری بالاتری بوده و درست است که بیشترین آمار مربوط به سوالات حفظی هستند ولی این سوالات نیز از درجه سختی بالایی برخوردارند. همچنین سوالات سال 93 حالت کاربردی پیدا کرده‌اند در حالی که سوالات سال 92 حالت پایه‌ای و آکادمیکی دارند. تعداد سوالات مفهومی آزمون 93 بیشتر از سال 92 می‌باشد، این می‌تواند به این معنی باشد که هر سال سوالات ترکیبی‌تر و مفهومی‌تر می‌شوند. اما در مورد مباحث مورد سوال، به نظر می‌رسد در آزمون سال 92 جامعیت طرح تست از کلیه مباحث، بیشتر از آزمون سال 93 می‌باشد. این در حالیست که در هر دو آزمون به مباحث فیزیولوژی تولید مثل و هورمون‌ها توجه ویژه‌ای شده است. نکته قابل توجه آن که در آزمون 93 از مبحث مربوط به دستگاه تنفسی و فیزیولوژی تولید و ترشح شیر سوالی مطرح نشده است، و باز هم عین سال پیش سوالی از دستگاه اسکلتی بدن یعنی بخش استخوان شناسی سوالی مشاهده نشد.

درس بیوشیمی در آزمون کارشناسی ارشد 30 سوال را در هر سال به خود اختصاص می‌دهد. در سال 93 به طور عمده سوالات مربوط متابولیسم کربوهیدرات‌ها، چربی‌ها و اسیدهای آمینه بوده و به طور مثال حدود 33 درصد سوالات مربوط به سرفصل متابولیسم کربوهیدرات‌ها است و 3 فصل متابولیسم کربوهیدرات‌ها، متابولیسم چربی و متابولیسم آمینواسید حدود 70 درصد سوالات سال 93 را به خود اختصاص داده است.
برخلاف سال 93 در سال 92 سوالات کمتری از این فصول اساسی و مهم مطرح شده است و سوالات بیشتر مربوط به فصولی غیر تخصصی برای رشته علوم دامی طرح شده است. 
در سال 93 سوالات دارای کیفیت مناسب بوده و مهم‌تر از فصول مناسبی سوالات طرح شده است. بخشی از سوالات نیاز به درک مفهومی خصوصاً در مباحث مربوط به متابولیسم ترکیبات غذایی داشت اما به طور کلی برای پاسخ به این سوالات نیاز به حفظ این چرخه‌ها بود.
در سال 93 سوالات دارای پراکندگی مناسب بود و به طور کلی با مرور سوالات آزمون سراسری سال قبل امکان پاسخ‌گویی به 10 درصد سوالات سال 93 وجود داشت. در سال 93 سوالات بیشتر چالشی بود و نیاز به دقت و تمرکز بالاتری داشت. به طور کل سوالات سال 93 نسبت به سال 92 مناسب‌تر بود و نیاز به مطالعه عمیق‌تری داشت.

در آزمون کارشناسی ارشد سال 93 (بهمن 92) در درس پرورش دام و طیور بیشترین حجم سوالات آزمون به مبحث عوامل مؤثر بر رشد، تولید مثل و بهداشت طیور مربوط می‌شود. نسبت سوالات بهداشت و پرورش طیور به بهداشت و پرورش دام در چند سال گذشته عین سال 93 بیشتر بوده و پیش بینی می‌شود که در سال‌های آینده نیز تعداد سوالات بخش بهداشت و پرورش طیور که شیب پیشرفت بیشتری در کشور ما نسبت به بهداشت و پرورش دام دارد، باشد.
سوالات آزمون 92 در کل نسبت به سوالات آزمون 93 دارای سطح دشواری بالاتری بوده و تعداد سوالات مفهومی آزمون 92 بیشتر از آزمون 93 بود. در مورد مباحث مورد سوال، به نظر می‌رسد در آزمون سال 92 جامعیت طرح تست از کلیه مباحث، بیشتر از آزمون سال 93 می‌باشد. این در حالیست که در هر دو آزمون به مباحث عوامل مؤثر بر رشد، تولید مثل و بهداشت طیور و بهداشت و پیشگیری از بیماری‌های طیور توجه ویژه‌ای شده است. در آزمون سال 93 هیچ سوالی به مبحث مقایسه گاوداری سنتی و مدرن در ایران و روش‌های مختلف گله‌داری اختصاص نیافته بود، نکته قابل توجه این است که در 2 سال گذشته هیچ سوالی از مبحث مقایسه گاوداری سنتی و مدرن ایران نیامده است.

در آزمون کارشناسی ارشد سال 93 در درس تغذیه دام بیشترین حجم سوالات آزمون به مبحث هضم، جذب و متابولیسم مربوط می‌شود. پراکندگی مناسبی بین مباحث این درس بنا به اهمیت موضوعی آن‌ها برقرار است. همچنین سوالات آزمون 93 دارای سطح دشواری بالاتری نسبت به سال‌های قبل بوده و تعداد سوالات مفهومی آزمون 93 بیشتر از سال 92 و سال‌های قبل می‌باشد، این می‌تواند به این معنی باشد که هر سال سوالات ترکیبی‌تر و مفهومی‌تر می‌شوند و مباحث درس تغذیه دام را بیشتر احاطه می‌کنند، چنانکه یک سوال می‌تواند مربوط به دو یا سه مبحث باشد. اما در کل با مشاهده سوالات امسال و سال‌های پیش این نکته قابل توجه است که قریب به نصف سوالات درس تغذیه دام از مباحث هضم، جذب و متابولیسم و نقش ترکیبات مغذی در تغذیه دام است. جامعیت طرح تست از کلیه مباحث، در سال‌های 92 و 93 شبیه هم بوده و پیش‌بینی می‌شود که در سال‌های بعد همین روال ادامه پیدا خواهد کرد.

درس اصلاح دام در آزمون کارشناسی ارشد شامل 3 درس اصلاح دام، ژنتیک و طرح‌های آزمایشی می‌باشد .در آزمون کارشناسی ارشد سال 93 و 92 حدود 50 درصد سوالات مربوط به درس اصلاح دام می‌باشد. به طور عمده در درس اصلاح دام مباحث ژنتیک جمعیت و تخمین پارامترهای ژنتیکی بخش عمده‌ای از سوالات طرح شده را شامل می‌شود که سوالات مطرح شده در این بخش به طور متوالی در طی سال‌های مختلف از فرمول‌های مشخصی طرح شده و تنها فرم طرح سوالات متفاوت بوده است. به طور کلی در طی این 2 سال بخش عمده سوالات این درس نیاز به محاسبه با استفاده از فرمول داشت و سوالات کمی به صورت حفظی مطرح شده است. اما به طور کلی در سال 92 سوالات درس اصلاح دام دشوارتر از سال 93 بود. 
در درس طرح‌های آزمایشی در طی این 2 سال مفاهیم پایه‌ای مانند فرض صفر، آزمون Z و روش‌های نمونه برداری مورد توجه قرار گرفته است اما بخش عمده سوالات این درس از طریق محاسبه‌ای حل می‌شد که سر فصل عمده‌ای که مورد توجه طراحان قرار گرفته است مربوط به طرح‌های پایه می‌باشد (طرح‌های کاملاً تصادفی، بلوک‌های کاملاً تصادفی و مربع لاتین) در سال 92 سوالات این درس دشوارتر از سال 93 بود.
بخش عمده سوالات حفظی درس اصلاح دام مربوط به درس ژنتیک می‌باشد که سوالات کمتری در قالب این درس مطرح می‌شود همچنین بخشی از سر فصل‌های درس اصلاح دام و ژنتیک مشترک می‌باشد. به طور کلی بخش عمده سوالات این درس مربوط به سر فصل ژنتیک مولکولی می‌باشد در سال 92 سوالات درس ژنتیک در سطحی برابر مطرح شده است و جامعیت کمتری دارد.

*مدرسان شریف