پس از کش و قوس های فراوان، شورای عالی انقلاب فرهنگی مصوبه مربوط به تاثیر سوابق تحصیلی در نمره کل کنکور سراسری سال ۱۴۰۶ را مشخص کرد و براساس آن مشخص شد معدل در پایه های یازدهم و دوازدهم متوسطه تاثیر قطعی دارند. موضوع سهم سابقه تحصیلی در نمره کل کنکور سراسری از سال ۱۴۰۰ در شورای عالی انقلاب فرهنگی مطرح شد و اولین مصوبه در این زمینه در آن سال مورد تصویب قرار گرفت.

براساس آن مقرر شد «سهم نمره کل سابقه تحصیلی برای پذیرش در سال تحصیلی ۱۴۰۱ با توجه به سابقه تحصیلی موجود و مرتبط، ۴۰ درصد با تأثیر مثبت و برای پذیرش از سال تحصیلی ۱۴۰۲ و بعد از آن، سهم نمره کل سابقه تحصیلی با توجه به سابقه تحصیلی موجود و مرتبط، ۶۰ درصد با تأثیر قطعی در نمره کل نهایی و مابقی ۴۰ درصد سهم آزمون اختصاصی خواهد بود.»

پس از برگزاری آزمون سراسری سال ۱۴۰۱، موج تغییرات به آزمون سراسری سال ۱۴۰۲ رسید. کنکور ۱۴۰۲ با چهار تغییر مهم دو بار برگزاری در سال، حذف زیرگروه ها، تاثیر قطعی ۴۰ درصدی سوابق تحصیلی و حذف دروس عمومی از کنکور برگزار شد.

مهمترین تغییر تاثیر قطعی ۴۰ درصدی سوابق تحصیلی بود که موجی از واکنش های متفاوت را ایجاد کرد. اما نکته مهم دیگر در این تغییر این بود سهم نمره کل سابقه تحصیلی فقط پایه دوازدهم را در برمی گرفت.

سهم نمره کل سابقه تحصیلی پایه دوازدهم در گروه‌های آزمایشی اصلی آزمون سراسری سال ۱۴۰۲ به میزان ۴۰ درصد با تأثیر قطعی

براین اساس سهم نمره کل سابقه تحصیلی «پایه دوازدهم» نظام ۳-۳-۶ در گروه‌های آزمایشی علوم ریاضی و فنی، علوم تجربی و علوم انسانی به میزان ۴۰ درصد با تأثیر قطعی و میزان تأثیر سوابق تحصیلی «دیپلم نظام سالی واحدی / ترمی واحدی» در گروه‌های آزمایشی علوم ریاضی و فنی، علوم تجربی و علوم انسانی ۳۰ درصد با تأثیر قطعی و میزان تأثیر سوابق تحصیلی «پیش دانشگاهی نظام سالی واحدی / ترمی واحدی» ۱۰ درصد (در مجموع ۴۰ درصد) با تأثیر قطعی در نمره کل سابقه تحصیلی بود.

در سال ۱۴۰۱ مصوبه کنکوری شورای عالی انقلاب فرهنگی با یک اصلاحیه مواجه شد که براساس آن مقرر شد «سهم نمره سابقه تحصیلی برای سنجش و پذیرش متقاضیان ورود به آموزش عالی در رشته های پرمتقاضی در سال تحصیلی ۱۴۰۲- ۱۴۰۳ فقط پایه دوازدهم به میزان۴۰ درصد با تاثیر قطعی، برای سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ فقط پایه دوازدهم به میزان۵۰ درصد با تاثیر قطعی، برای سال تحصیلی ۱۴۰۴ – ۱۴۰۵ فقط پایه یازدهم و دوازدهم به میزان۶۰ درصد با تاثیر قطعی و برای سال تحصیلی ۱۴۰۵ – ۱۴۰۶ و بعد از آن پایه های دهم، یازدهم و دوازدهم به میزان۶۰ درصد با تاثیر قطعی در نمره کل نهایی خواهد بود.»

به این ترتیب در سال اول اجرا یعنی کنکور سراسری ۱۴۰۲ میزان تاثیر سوابق تحصیلی ۴۰ درصد بود که این میزان در کنکور سراسری ۱۴۰۶ به میزان ۶۰ درصد رسید. همچنین در سال اول و دوم اجرا فقط سوابق پایه دوازدهم مدنظر بود اما در سال های بعد به ترتیب سوابق تحصیلی سه سال پایانی متوسطه مورد توجه قرار گرفت.

سهم نمره کل سابقه تحصیلی پایه دوازدهم در گروه‌های آزمایشی اصلی آزمون سراسری سال ۱۴۰۳ به میزان ۵۰ درصد با تأثیر قطعی

برهمین اساس سهم نمره کل سابقه تحصیلی پایه دوازدهم نظام ۳-۳-۶ در گروه‌های آزمایشی اصلی علوم ریاضی و فنی، علوم تجربی و علوم انسانی آزمون سراسری سال ۱۴۰۳ به میزان ۵۰ درصد با تأثیر قطعی تعیین شد.

همچنین میزان تأثیر سوابق تحصیلی دیپلم نظام سالی – واحدی در این گروه‌ها، ۳۷.۵ درصد با تأثیر قطعی و میزان تأثیر سوابق تحصیلی پیش‌دانشگاهی نظام سالی – واحدی ۱۲.۵ درصد با تأثیر قطعی در نمره کل سابقه تحصیلی (در مجموع دیپلم و پیش‌دانشگاهی ۵۰ درصد) است. همچنین سهم نمره کل آزمون اختصاصی (کنکور) ۵۰ درصد اعلام شد.

سهم‌های متفاوت نمره کل آزمون اختصاصی (کنکور) و سابقه تحصیلی در آزمون سراسری سال ۱۴۰۴

بعد از آن در کنکور سال ۱۴۰۴ هم سهم سوابق تحصیلی بیشتر شد و هم سوابق پایه یازدهم هم به مجموع سوابق تحصیلی اضافه شد اما این همه ماجرا نبود. به دلیل اینکه سابقه تحصیلی پایه یازدهم قطعی محسوب شد بازهم موضوع سوابق تحصیلی با واکنش های متعددی از سوی داوطلبان کنکور مواجه شد و با اینکه «سهم نمره کل سابقه تحصیلی پایه‌های یازدهم و دوازدهم نظام ۶-۳-۳ در گروه‌های آزمایشی اصلی علوم ریاضی و فنی، علوم تجربی و علوم انسانی آزمون سراسری سال ۱۴۰۴ به ترتیب به میزان ۲۰ و ۴۰ درصد (درمجموع ۶۰ درصد) با تأثیر قطعی» اعلام شده بود، دوباره موضوع از سوی شورای عالی انقلاب فرهنگی با تغییر مواجه شد.

براساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی در خصوص حذف تاثیر سوابق پایه دهم در کنکور که در بهمن ماه ۱۴۰۳ به تصویب رسید مقرر شد تأثیر قطعی سابقه تحصیلی پایه دهم برای سنجش و پذیرش متقاضیان ورود به آموزش عالی حذف شود و سهم نمره سابقه تحصیلی پایه‌های یازدهم و دوازدهم برای سنجش و پذیرش متقاضیان ورود به آموزش عالی در رشته‌های پرمتقاضی به میزان ۶۰ درصد و با تأثیر قطعی در نمره کل نهایی لحاظ شود.

اما این اصلاحیه یک تبصره نیز داشت. براساس بند الف تبصره «در آزمون سراسری سال ۱۴۰۴؛ برای همه متقاضیان ورود به آموزش عالی سابقه تحصیلی پایه یازدهم با تأثیر مثبت و پایه دوازدهم با تأثیر قطعی بر اساس نتایج آزمون های نهایی در نمره کل سابقه تحصیلی لحاظ شد و سهم نمره کل سابقه تحصیلی برای همه متقاضیان ورود به آموزش عالی در رشته‌های پرمتقاضی؛ ۶۰ درصد تعیین شد.

در ادامه در بند ب درباره آزمون سراسری سال ۱۴۰۵ اعلام شد که دروس عمومی و تخصصی پایه یازدهم و دوازدهم بر اساس نتایج آزمون‌های نهایی مبنای تشکیل سابقه تحصیلی برای همه متقاضیان ورود به آموزش عالی است و سهم نمره کل سابقه تحصیلی برای همه متقاضیان ورود به آموزش عالی در رشته‌های پرمتقاضی ۶۰ درصد با تأثیر قطعی است.

همچنین در بند ج درباره آزمون سراسری ۱۴۰۶ و بعد از آن، مقرر شد دروس عمومی و تخصصی پایه های یازدهم و دوازدهم بر اساس نتایج آزمون های نهایی دروس پایه یازدهم و دروس پایه دوازدهم مبنای تشکیل سابقه تحصیلی برای همه متقاضیان ورود به آموزش عالی است و و سهم نمره کل سابقه تحصیلی برای همه متقاضیان ورود به آموزش عالی در رشته‌های پرمتقاضی با تأثیر قطعی ۶۰ درصد است.

در فروردین ۱۴۰۴ موضوع تعیین تکلیف نهایی نحوه تأثیر سوابق تحصیلی در کنکور سال ۱۴۰۴ در خصوص میزان تأثیر معدل پایه یازدهم به موضوع مورد بحث داوطلبان بدل شد و در نهایت شورای عالی انقلاب فرهنگی اعلام کرد با وجود مصوبه‌ بهمن‌ماه سال ۱۴۰۳ مبنی بر اینکه همه دروس نهایی پایه‌های یازدهم و دوازدهم در کنکور دارای تأثیر قطعی باشند. اما با توجه به آمادگی دانش‌آموزان، مقرر شد که اجرای کامل این مصوبه از سال ۱۴۰۵ آغاز شود و بر این اساس، برای کنکور سال ۱۴۰۴ تنها دروس نهایی پایه دوازدهم با تأثیر قطعی ۶۰ درصد لحاظ شد و برای پایه یازدهم، صرفاً تأثیر مثبت اعمال شد.

تغییر مهم تاثیر سوابق تحصیلی در کنکور ۱۴۰۵ به دلیل جنگ؛ تاثیر مثبت پایه یازدهم و تاثیر قطعی پایه دوازدهم

براساس قانون مصوب مقرر شد در آزمون سراسری سال ۱۴۰۵ برای همه متقاضیان، سابقه تحصیلی پایه یازدهم (برای هر دو نظام آموزشی ۳-۳-۶ و سالی واحدی) با تأثیر قطعی و سابقه تحصیلی پایه دوازدهم برای نظام آموزشی ۳-۳-۶ و سابقه تحصیلی دیپلم و پیش‌دانشگاهی برای نظام آموزشی سالی واحدی با تأثیر قطعی در نمره‌کل سابقه تحصیلی لحاظ شود. اما این موضوع به دلیل شرایط جنگی دستخوش تغییر شد.

تفاوت مهم آزمون سراسری سال ۱۴۰۵ این بود که ابتدا مقرر شده بود سابقه تحصیلی پایه یازدهم (برای هر دو نظام آموزشی ۳-۳-۶ و سالی واحدی) با تأثیر قطعی و سابقه تحصیلی پایه دوازدهم برای نظام آموزشی ۳-۳-۶ و سابقه تحصیلی دیپلم و پیش‌دانشگاهی برای نظام آموزشی سالی واحدی با تأثیر قطعی در نمره‌کل سابقه تحصیلی لحاظ شود اما پس از بروز جنگ تحمیلی سوم و شرایط خاصی که بر کشور حاکم شد، آموزش به صورت مجازی دنبال شد.

دانش آموزان و داوطلبان کنکور به موضوع قطعی بودن سوابق تحصیلی برای پایه یازدهم اعتراض کردند و خواستار تاثیر مثبت سابقه تحصیلی برای پایه یازدهم شدند. پس از آن در ۱۹ خردادماه ۱۴۰۵ شورای عالی انقلاب فرهنگی اعلام کرد: بنا به درخواست وزیر آموزش و پرورش، نحوه تأثیر سوابق تحصیلی پایه یازدهم در آزمون سراسری سال ۱۴۰۵ و تعداد دروس امتحان نهایی این پایه در آزمون سراسری سال ۱۴۰۶ بررسی و تعیین شد.

براین اساس با در نظر گرفتن شرایط دانش آموزان در سال تحصیلی جاری و برگزاری کلاس های درس به صورت مجازی در نیمی از سال تحصیلی و به منظور رفع دغدغه و نگرانی و کاهش فشارهای روحی و روانی قاطبه داوطلبان متأثر از شرایط تحمیل شده به کشور؛ با مثبت شدن تأثیر سوابق تحصیلی پایه یازدهم در آزمون سراسری سال ۱۴۰۵ و کاهش تعداد دروس امتحان نهایی این پایه به ۶ درس در آزمون سراسری سال ۱۴۰۶ موافقت شد و سوابق تحصیلی ۶ درس پایه یازدهم با تأثیر مثبت و سوابق تحصیلی همه دروس پایه دوازدهم با تأثیر ۶۰ درصد مبنای سنجش و پذیرش دانشجو خواهد بود.

تعیین تکلیف تاثیر سوابق تحصیلی در کنکور ۱۴۰۶؛ تاثیر قطعی پایه های یازدهم و دوازدهم

طبق مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی در آزمون سراسری سال ۱۴۰۶ برای همه متقاضیان به جز مشمولین یک بند، سابقه تحصیلی پایه یازدهم (برای هر دو نظام آموزشی ۳-۳-۶ و سالی واحدی) با تأثیر قطعی و سابقه تحصیلی پایه دوازدهم برای نظام آموزشی ۳-۳-۶ و سابقه تحصیلی دیپلم و پیش‌دانشگاهی برای نظام آموزشی سالی واحدی با تأثیر قطعی در نمره‌کل سابقه تحصیلی لحاظ می‌شود.

اما تغییر مهم برای آزمون سراسری سال ۱۴۰۶، ابلاغیه شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره شرکت کنندگان المپیادهای علمی مصوب است. براساس این تغییر برای شرکت کنندگان المپیادهای علمی که حداقل ۷۰ درصد نمره مرحله دوم آخرین نفر پذیرفته شده در دوره تابستان را در آزمون های مرحله دوم المپیادهای علمی کشوری مصوب (اعم از زیست شناسی، ریاضی، فیزیک، ادبی، نجوم، کامپیوتر، شیمی، هوش مصنوعی، علوم زمین، جغرافیا، مدیریت، اقتصاد و حکمرانی) کسب کرده باشند صرفاً سوابق تحصیلی پایه دوازدهم به میزان ۶۰ درصد تاثیر خواهد داشت و نمره کل سابقه تحصیلی این گروه از متقاضیان فقط از دروس سوابق تحصیلی پایه دوازدهم محاسبه می شود.

به گزارش مهر، به گفته دست اندرکاران حوزه آموزش عالی و کنکور، فلسفه اصلی تأثیر قطعی سوابق تحصیلی در کنکور، خارج کردن دانش‌آموزان از تمرکز بر «تست‌زنی» و پاسخ به سوالات چهارگزینه‌ای بود تا توجه دانش‌آموزان به کتاب درسی، حضور در کلاس و تعامل با معلم افزایش یابد. این تغییر رویکرد، به ویژه در رشته‌های حساس بسیار مهم است تا صرفا نمره کنکور ملاک نهایی برای ورود به دانشگاه نباشد.

اما نکته مهم اهمیت عدم تغییر قوانین و بخشنامه ها و دستورالعمل های مرتبط با کنکور است. داوطلبان و دانش آموزان بارها تاکید کرده اند که قوانین کنکوری باید در زمان مناسب اطلاع رسانی شود تا مسئولان نیز در موج پیام‌ها و درخواست‌ها برای تغییر مصوبات نیافتند و یک تصمیم واحد را اتخاذ کنند.

به نظر می رسد که با وجود تغییراتی که در سال های اخیر درباره تأثیر معدل و سوابق تحصیلی در کنکور بوجود آمده است اما در نهایت پایه یازدهم و پایه دوازدهم به عنوان پایه های اصلی سوابق تحصیلی تایید شده اند و دانش آموزان باید سوابق تحصیلی این دو پایه را تکمیل کنند و از هم اکنون به فکر کسب بهترین نتیجه در آزمون های نهایی این دو پایه باشند.