در انتخاب رشته آگاهانه عمل کنید(قسمت سوم)

یکی از سؤالات جاری داوطلبان پس از دریافت کارنامه نتایج علمی، درک کامل مطالب آن و استفاده بهینه از این نتایج است. با توجه به فشردگی زمان پس از برگزاری آزمون سراسری و اعلام نتایج نهایی در نیمه دوم شهریور ماه، سازمان سنجش آموزش کشور نمی تواند فرصت زیادی بین دریافت کارنامه و پر کردن فرم انتخاب رشته به داوطلبان بدهد؛ لذا، بهتر است داوطلبان با محتویات کارنامه آشنا شوند تا پس از دریافت کارنامه، اطلاعات قبلی در مورد آن داشته باشند.

در ابتدای کارنامه مشخصات فردی داوطلب ذکر شده است که بهتر است داوطلب آن را مطالعه نماید. در این کارنامه مشخصات تحصیلی داوطلب نیز آورده شده که قسمت های مهم آن مانند سهمیه، استان (ناحیه یا قطب) بومی را در ادامه این نوشتار توضیح خواهیم داد.

 در ادامه کارنامه وضعیت مجاز به انتخاب رشته بودن در گروه هایی که داوطلب امتحان داده است، بر حسب دوره بیان شده است. در این جدول در هر گروهی که داوطلب در آزمون آن شرکت کرده، وضعیت وی در دوره های مختلف ذکر شده است. اگر داوطلب می تواند در دوره های روزانه و شبانه انتخاب رشته نماید، کلمه «مجاز» در جدول ردیف نام گروه آورده شده است. کلمه «مجاز» بدین معنی است که داوطلب می تواند در این دوره ها انتخاب رشته کند. در دوره های نیمه حضوری و مجازی و بین الملل نیز همین شرایط وجود دارد. اگر داوطلب در فرم تقاضا نامه ثبت نام آزمون سراسری علاقه مندی خود را به شرکت در گزینش رشته های تحصیلی دانشگاه پیام نور و مؤسسات آموزش عالی غیر انتفاعی اعلام کرده باشد و مجاز به انتخاب رشته در این دوره ها باشد، همانند دوره های قبلی، کلمه «مجاز» در جدول مربوط آورده شده است و اگر در دوره های دیگری واجد شرایط انتخاب رشته باشد، همانند دوره های قبلی کلمه «مجاز» آورده شده است. داوطلبان در هنگام انتخاب رشته باید بر حسب گروه یا گروه هایی که در آزمون آن شرکت کرده و دوره هایی که مجاز می باشند، اقدام به انتخاب رشته نمایند. اگر در گروه یا دوره ای که مجاز به انتخاب رشته نمی باشید، اقدام به انتخاب رشته نمایید، انتخاب های شما در گزینش حذف خواهد شد. این موضوع را در هنگام انتخاب رشته مورد توجه زیاد قرار دهید.

در جدول دیگری وضعیت رتبه و نمره کل داوطلب در هر زیر گروه و در گروه آزمایشی که در آن شرکت کرده اید، آورده شده است. این جدول نیاز به توضیح دارد. ابتدا از زیر گروه شروع می کنیم:

در دفترچه راهنمای ثبت نام و شرکت در آزمون سراسری، در هر گروه آزمایشی، جداولی آورده شده که گروه آزمایشی را بر حسب ضرایب درسی به چند زیر گروه تقسیم می کند؛ مثلاً در گروه آزمایشی علوم ریاضی و فنی، سه زیر گروه وجود دارد. همان طور که در جدول آورده شده است، ضرایب دروس در زیر گروه ها فرق می کند. این تغییر ضرایب در نمره کل داوطلب تأثیر می گذارد و در نتیجه رتبه داوطلب در هر زیر گروه، متفاوت است. در جدول ذکر شده، رشته هایی که در زیر گروه 1، 2 یا 3 می باشند، آورده شده است؛ مثلاً رشته آمار در زیر گروه 1 قرار دارد؛ لذا نمره کل داوطلب در رشته آمار، نمره کل داوطلب در زیر گروه 1 می باشد؛ چون نمره کل در زیر گروه وضعیت داوطلب را نسبت به بقیه داوطلبان مشخص نمی کند، رتبه داوطلب ملاک بهتری برای هر داوطلب می باشد که خود را با بقیه داوطلبان مقایسه کند. در این جدول رتبه در سهمیه بین تعدادی داوطلب که در مستطیل آورده شده، ذکر شده و سپس رتبه داوطلب در هر زیر گروه نوشته شده است. رتبه در زیر گروه مشخص می کند که چند نفر در این زیر گروه، در گزینش، مقدم تر از شما می باشند یا به عبارت دیگر، چند نفر زودتر از شما گزینش می شوند. داوطلبان بهتر است که رتبه در زیر گروه را در انتخاب رشته مد نظر داشته باشند و با توجه به دوره های مجاز و رتبه در زیر گروه، اقدام به انتخاب رشته نمایند. رتبه کشوری نیز در این جدول در هر زیر گروه آورده شده است. رتبه کشوری در واقع رتبه داوطلب بدون اعمال سهمیه می باشد و شرایط وی را نسبت به کل داوطلبان مشخص می کند.

در ادامه کارنامه نتایج علمی داوطلبان آزمون سراسری، نمرات داوطلبان در گروه هایی که در آزمون آن شرکت کرده اند، به عنوان نمره خام دروس امتحانی و به درصد بیان شده است. دلیل اینکه نمرات خام به درصد بیان می شود، این است که در دروس مختلف، تعداد سؤالات یکسان نیست؛ لذا نمره هر درس را باید با تعداد سؤالات هر درس در نظر گرفت؛ به عنوان مثال، در درس ریاضی در گروه علوم ریاضی و فنی، تعداد 55 سؤال وجود دارد. هر سؤال درست سه نمره دارد و هر سؤال غلط یک نمره منفی دارد. سؤال بی جواب نیز نمره ای ندارد. اگر داوطلبی 40 سؤال را درست جواب داده، 5 سؤال را جواب غلط داده و 10 سؤال را بی جواب گذاشته باشد، نمره وی  می باشد؛ پس 6/69 از 100 نمره را گرفته است و نیاز به دانستن تعداد سؤالات نیست. در درس ادبیات به عنوان یک درس عمومی 25 سؤال وجود دارد. اگر داوطلبی 15 سؤال را درست، 4 سؤال را غلط و 6 سؤال را بی جواب گذاشته باشد، نمره وی  می شود؛س 6/54 از 100 نمره را آورده است. آشکار است که درصد نمره برای مقایسه علمی داوطلبان با یکدیگر ملاک بهتری است. چون سقف این نمرات 100 می باشد، پس با نمره 100 مقایسه می شود. درصد نمره کلیه دروس را که امتحان داده اید، در جدول می بینید.

نمره به درصد یا نمره خام ملاک خوبی برای ساختن نمره کل داوطلب نمی باشد. در مثال بالا داوطلب در درس ریاضی نمره خام 6/69 آورده است. در یک آزمون دشوار این نمره می تواند خیلی خوب باشد؛ در حالی که در یک آزمون نه چندان دشوار این نمره خیلی خوب نمی باشد؛ لذا نمرات خام با توجه به فرمول های آماری تراز می شود و از نمرات تراز شده هر درس، با توجه به ضرایب آن، نمره کل ساخته می شود. توجه کنید که ضرایب دروس اختصاصی در 3 ضرب می شود؛ پس برای محاسبه نمره کل داوطلبی در گروه آزمایشی علوم ریاضی و فنی و در زیر گروه 1 با توجه به ضرایب دروس عمومی و اختصاصی که بترتیب زبان و ادبیات فارسی (ضریب 4)، زبان عربی (ضریب 2)، فرهنگ و معارف اسلامی (ضریب 3)، زبان خارجی (ضریب 2)، ریاضی(ضریب 4)، فیزیک (ضریب 3) و شیمی (ضریب 2) می باشد، نمره این داوطلب در این زیر گروه:

برای داوطلبانی که معدل کتبی دیپلم و یا سایر پارامتر های ذکر شده توسط سازمان سنجش در نمره کل نهایی تأثیر می گذارد، نمره کل نهایی در زیر گروه از 85% نمره کل در زیر گروه و 15% معدل کتبی دیپلم یا سایر پارامتر ها محاسبه می شود؛ چون نمره کل هر داوطلب در هر زیر گروه در کارنامه موجود می باشد؛ لذا، داوطلبان نیازی به این محاسبات ندارند؛ ولی دانستن نحوه محاسبه نمره کل برای اطلاع داوطلب کنجکاو مفید می باشد.