کنکور سراسری سال ۱۴۰۵ تحت تاثیر جنگ تحمیلی سوم و تجاوز به میهن مان ایران در وضعیت مبهمی به سر می برد. پیش از این قرار بود ثبت نام کنکور سراسری ۱۴۰۵ در اسفندماه ۱۴۰۴ صورت گیرد و آزمون نیز در تیرماه ۱۴۰۵ برگزار شود.

اما سازمان سنجش آموزش کشور در آخرین اطلاعیه خود اعلام کرده است که ثبت نام برای حضور در این آزمون در اوایل اردیبهشت ماه اطلاع رسانی می شود و با توجه به تاثیر ۶۰ درصدی نمرات سوابق تحصیلی داوطلبان در پذیرش نهایی کنکور، برگزاری کنکور نیز تابع وضعیت برگزاری امتحانات نهایی مقطع متوسطه است.

کنکور سراسری همواره با موضوع سهمیه ها مواجه بوده و ساماندهی سهمیه های کنکور به عنوان مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی و تاکید رئیس جمهور در دو سال اخیر مطرح شده است. وزارت علوم نیز جلساتی در این زمینه برگزار کرده و نظرات تخصص سازمان سنجش را دریافت کرده است اما موضوع هنوز به جمع بندی نرسیده است.

با این وجود پس از تجاوز دشمن آمریکایی – صهیونی به کشور و ایجاد شرایط جنگی، حسین سیمایی، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری از تعیین سهمیه اضطراری برای داوطلبان آسیب‌دیده کنکور ۱۴۰۵ خبر داد و گفت: داوطلبان آزمون سراسری سال ۱۴۰۵ که در پی حمله رژیم صهیونیستی به ایران، خود یا اعضای خانواده‌شان دچار آسیب شده‌اند، مشمول سهمیه ویژه خواهند شد و فرآیند شناسایی این افراد، با دستور فوری در دست انجام است.

وی اضافه کرد: نحوه اعمال سهمیه برای داوطلبان کنکوری آسیب‌دیده در حملات اخیر این گونه است که در صورتی که پدر داوطلب در این حوادث آسیب دیده باشد، سهمیه برای فرزند او اعمال می‌شود. داوطلبانی که خودشان نیز در جریان این وقایع چهل‌روزه دچار آسیب شده‌اند، قطعاً مشمول سهمیه خواهند شد.

وزیر علوم با بیان اینکه دستور شناسایی سریع این افراد صادر شده است، گفت: این سهمیه‌ها باید پیش از برگزاری کنکور ۱۴۰۵ تعیین و در فرآیند آزمون اعمال شود.

اما سهمیه های کنکوری چه هستند و با چه معیارهایی اعمال می شوند؟ در مجموع در آزمون های مختلف سهمیه های مختلفی اجرا می شود. آزمون سراسری دارای سه سهمیه اصلی «مناطق»، «رزمندگان، ایثارگران و خانواده شهدا» و «بهیاران» است. آزمون کارشناسی ارشد دارای «سهمیه رزمندگان و ایثارگران»، «تسهیلات برگزیدگان علمی مقطع کارشناسی دانشگاه ها»، «امتیاز حافظان کل قرآن مجید» و آزمون دکتری تخصصی هم دارای دو سهمیه «رزمندگان و ایثارگران» و «مربیان» است. همچنین در آزمون های اصلی گروه علوم پزشکی علاوه بر سهمیه های «آزاد» و «رزمندگان و ایثارگران»، سهمیه «مناطق محروم» نیز وجود دارد.

سهمیه‌های کنکوری کدام‌اند

براساس آنچه که در دفترچه راهنمای ثبت نام در آزمون سراسری سال ۱۴۰۴ درج شده و با توجه به اینکه هنوز دفترچه راهنمای ثبت نام آزمون سراسری سال ۱۴۰۵ منتشر نشده، ملاک اطلاع رسانی است، هر متقاضی می تواند براساس شرایط خود، متقاضی یکی از سهمیه های مصوب مندرج در بندهای زیر شود:

۱.سهمیه مناطق:
طبق مصوبه جلسه ۹۰۴ شورای عالی انقلاب فرهنگی در تاریخ ۲۰ شهریورماه ۱۴۰۳ شرکت کنندگان متقاضی سهمیه مناطق در آزمون سراسری سال ۱۴۰۴ با توجه به ملاک های زیر جزو یکی از سهمیه های مناطق ۱، ۲ و ۳ محسوب شده و در کارنامه نتیجه اولیه آنان لحاظ شده است.
*برای متقاضیان نظام آموزشی جدید ۶-۳-۳، بخش محل اخذ مدرک تحصیلی سه سال آخر دبیرستان (پایه دهم تا دوازدهم).

*برای متقاضیان نظام ترمی واحدی و سالی واحدی آموزش متوسطه، بخش محل اخذ مدرک تحصیلی دوره پیش دانشگاهی و دو سال آخر دبیرستان.

*برای متقاضیان نظام قدیم آموزش متوسطه، بخش محل اخذ مدرک تحصیلی سه سال آخر دبیرستان یا هنرستان.

در صورتی که بخش محل اخذ مدرک تحصیلی متقاضیان سهمیه مناطق، متفاوت باشد، سهمیه متقاضی، بخش محل اخذ مدرک تحصیلی منطقه مرفه تر (حتی یک سال از سه سال) تعیین می شود.

*متقاضیانی که حداقل دو سال از سه سال آخر تحصیل دوره متوسطه خود را در خارج از کشور گذرانده باشند، جزو سهمیه منطقه ۲ محسوب می شوند.

*سهمیه مناطق برای متقاضیان طلبه سطح یک حوزه های علمیه، بر اساس بخش محل اخذ مدرک سه سال آخر سطح یک حوزه تعیین می شود. در صورت تفاوت بخش این سه منطقه، سهمیه بر اساس بخش منطقه مرفه تر (مطابق سایر متقاضیان( لحاظ می شود.

*همه متقاضیان معلول (بینایی، شنوایی، جسمی حرکتی، آسیب گفتار و زبان، اعصاب و روان و تکاملی رشد (اتیسم)) جزو سهمیه منطقه ۳ محسوب می شوند.

برای متقاضیانی که در آزمون های ایجاد سوابق تحصیلی یا ترمیم نمرات شرکت می کنند، بخش محل اخذ مدرک تحصیلی سه سال آخر دوره متوسطه که ملاک تعیین سهمیه منطقه متقاضی است، تغییر نمی کند. در صورتی که متقاضی، بخش های محل اخذ مدرک تحصیلی خود را اشتباه درج کند به طوری که سهمیه منطقه وی تغییرکند، قبولی او لغو خواهد شد.

۲. سهمیه رزمندگان، ایثارگران و خانواده شهدا:
هر یک از متقاضیان سهمیه رزمندگان، ایثارگران و خانواده شهدا می توانند براساس شرایط خود که در دفترچه درج شده متقاضی این سهمیه شوند.

الف) سهمیه رزمندگان برای ورود رزمندگان و جهادگران داوطلب بسیجی است که در بازه زمانی شهریور ۱۳۵۹ تا شهریور ۱۳۶۷ حداقل شش ماه متوالی یا متناوب داوطلبانه در مناطق عملیاتی جبهه های نبرد حق علیه باطل حضور داشته اند.

ب) سهمیه ایثارگران به جانبازان ۲۵ درصد و بالاتر و همسر و فرزندان آنان، جانبازان زیر ۲۵ درصد و همسر و فرزندان آنان، آزادگان و همسر و فرزندان آنان و همسر و فرزندان شهدا و مفقودالاثر، همچنین همسر و فرزندان رزمندگان با حداقل شش ماه حضور داوطلبانه در جبهه اختصاص دارد.

نمره آخرین فرد پذیرفته شده در گزینش آزاد در هر کدرشته محل و حدنصاب نمره رزمندگان ۷۵ درصد نمره آخرین فرد پذیرفته شده در گزینش آزاد در هر کدرشته محل است.

ج) سهمیه خانواده شهدا: خانواده معظم شهدا (پدر، مادر، خواهر و برادر شهید) در سهمیه خانواده شهدا گزینش می شوند.

۳. سهمیه بهیاران:
طبق مصوبات جلسه ۹۰۱ در تاریخ ۲۹ خرداد ۱۴۰۳ شورای عالی انقلاب فرهنگی سهمیه ویژه بهیاران به مدت ۵ سال (از سال ۱۴۰۳) در رشته های کارشناسی پیوسته پرستاری، تکنولوژی اتاق عمل، هوشبری و فوریت های پزشکی پیش بیمارستانی به میزان حداکثر ۵ درصد از ظرفیت هر یک از کدرشته محل های کارشناسی این رشته ها، در هر یک از دوره های روزانه و غیرروزانه (به جز رشته محل های مخصوص مناطق محروم، بلایای طبیعی، دارای تعهد خدمت و بورسیه) به صورت کدرشته محل های مستقل به بهیاران واجد شرایط اختصاص می یابد.

متقاضیان بهیار برای مجاز شدن به انتخاب رشته برای کدرشته محل های ویژه بهیاران، لازم است حداقل ۷۰ درصد نمره آخرین فرد مجاز دارای سهمیه آزاد را کسب کنند.

لزوم تعیین تکلیف سهمیه های کنکوری

هرگونه تغییر در فرآیند و شرایط ثبت نام در کنکور سراسری باید در زمان مقتضی به اطلاع داوطلبان کنکوری برسد، با توجه به اعلام وزیر علوم مبنی بر لزوم اطلاع رسانی نحوه اعمال سهمیه اضطراری در کنکور ۱۴۰۵، مقتضی است شورای عالی انقلاب فرهنگی به عنوان متولی سهمیه ها، ضمن تعیین تکلیف سهمیه های کنکوری که پیش از این مورد بررسی بوده اند، باید نحوه اعمال سهمیه اضطراری را هرچه سریع تر مشخص کند تا داوطلبان با آمادگی هر چه بهتر در آزمون سراسری شرکت کنند.